Xavi kende een behoorlijk veelbelovende start als bondscoach van Nederland. In zijn eerste twee wedstrijden speelde de Spaanse coach eerst gelijk tegen Duitsland (1-1), waarna hij in Servië won (1-2). Daardoor is hij na zijn eerste twee wedstrijden nog altijd ongeslagen, maar dat volstaat niet om de vragen rond zijn aanstelling weg te nemen.
Wesley Sneijder, een icoon van het Nederlandse voetbal, uitte stevige kritiek op de keuze van de voetbalbond : « Ik vind het een beetje vreemd dat er voor een bondscoach is gekozen die in werkelijkheid niet voldeed aan de criteria die de Nederlandse voetbalbond zelf had opgesteld. »
Hij wijst onder meer op de snelheid waarmee Xavi zijn verschillende trainerslicenties behaalde : « Xavi behaalde zijn trainerslicenties A, B en Pro in een periode van vier weken. De norm van de Nederlandse voetbalbond schrijft voor dat iedere trainer een opleiding van vier jaar en een half moet volgen. Ik wens Xavi vanuit de grond van mijn hart het allerbeste toe, maar als trainer heeft hij weinig ervaring. »
Xavi is de eerste niet-Nederlandse bondscoach van Oranje sinds 1978 en beschikt desondanks al over een behoorlijk palmares als trainer. Met FC Barcelona won hij in 2023 onder meer La Liga en de Spaanse Supercup. Daarvoor veroverde hij in Qatar ook zeven trofeeën met Al-Sadd.
De Spanjaard had zelf al erkend dat zijn nationaliteit vragen kon oproepen bij zijn aanstelling. Hij benadrukte echter zijn band met de Nederlandse voetbalcultuur : « Ik begrijp de vragen (over mijn nationaliteit), maar ik heb veel geleerd van het Nederlandse voetbal. Als kind stond Oranje voor mij voor mooi voetbal. »
Ook de aanstelling van Xavi was opmerkelijk vanwege het proces dat eraan voorafging. Nigel de Jong, de technisch directeur van de Nederlandse voetbalbond, gaf toe dat de voormalige trainer van Barça niet de eerste keuze van de bond was. Voor Xavi hadden de Nederlandse beleidsmakers onder meer Pep Guardiola en Arne Slot op hun lijstje staan. Toch werd uiteindelijk voor de Spanjaard gekozen en is hij nu tot het einde van het WK 2030 aan Oranje verbonden.
